تنبلی تخمدان جزو بیماری های شایع در میان زنان محسوب می شود که قطعا نام آن را زیاد شنیده اید. این بیماری به نام تخمدان پلی کیستیک نیز شناخته می شود و معمولا ریشه ژنتیکی دارد. افرادی که دچار بیماری تنبلی تخمدان هستند علائمی مانند قاعدگی های نامنظم، آندروژن بیش از حد و … را تجربه می کنند. در مطلب پیش رو به طور کامل و جامع به این عارضه، علائم و درمان آن خواهیم پرداخت و تلاش می کنیم تا ارائه راهکارهای موثر، بخشی از دغدغه خانم ها را در این خصوص مرتفع کنیم.
تنبلی تخمدان چیست؟
اگر بخواهیم تنبلی تخمدان یا تخمدان پلی کیستیک را به زبان علمی توضیح دهیم باید بگوییم که با هر بار تخمک گذاری، حدود 6 فولیکول رشد می کنند اما نهایتا یکی از آن ها کامل می شود و بعد از تکامل و رشد کافی، با تولید فاکتورهای مهارکننده تلاش می کند که سایر فولیکول های اطراف خود را از بین ببرد و منجر به کوچک ماندن آن ها شود. کسانی که تنبلی تخمدان دارند صرفا فولیکول ها رشد می کنند و تخمک گذاری در آن ها انجام نمی شود و این امر به دلیل عملکرد نادرست آن هاست. علاوه بر آن فولیکول اصلی قادر به تولید فاکتورهای مهارکننده به منظور از بین بردن فولیکول های اطراف خود نمی باشد.
پروسه فوق باعث می شود که در هر سیکل تخمک گذاری، چندین فولیکول به طور همزمان رشد کنند و از بین نروند. در طول چند سال بر روی کورتکس یا سطح تخمدان دسته ای از فولیکول ها ایجاد می شوند و تخمدان عملکرد خود را نسبت به گذشته از دست می دهد. در این شرایط است که گفته می شود فرد به تخمدان پلی کیستیک مبتلا شده است.
علائم تنبلی تخمدان در دختران
معمولا علائمی که برای این بیماری وجود دارد در محدوده زمانی نخستین قاعدگی در دوران بلوغ خود را نشان می دهد. علائم متفاوت هستند و تشخیص قطعی زمانی رخ می دهد که حداقل 2 مورد از نشانه های زیر را تجربه کرده باشید:
- قاعدگی نامنظم: منظور از قاعدگی نامنظم این است که چرخه های قاعدگی کم می شوند، نامنظم می شود و یا مدت آن ها طولانی تر از حالت عادی می شود. به طور مثال اگر کمتر از 9 بار در طول سال پریود شوید و بین دوره های پریود 35 روز فاصله وجود داشته باشد به این معناست که این علامت در شما وجود دارد. همچنین میزان خونریزی در قاعدگی باید بسیار شدید باشد.
- آندروژن بیش از حد: منظور از آندروژن، افزایش سطح هورمون های مردانه است. اگر موی بدن یا صورت بیش از حد رشد می کنند به این معناست که دچار آندروژن بیش از حد شده اید. همچنین طاسی با الگوی مردانه و آکنه شدید نیز می تواند نشان دهنده این بیماری باشد.
- تخمدان های پلی کیستیک: اگر تخمدان شما دارای فولیکول هایی باشد که اطراف آن را فراگرفته و تخمدان عملکرد مثبت خود را از دست داده است به این معناست که احتمالا درگیر بیماری تنبلی تخمدان شده اید.
توجه داشته باشید که تایید هر کدام از علائم فوق به منظور تشخیص دقیق تخمدان پلی کیستیک، بر عهده پزشک متخصص است و به هیچ عنوان نباید تشخیص های خودسرانه را انجام دهید و بدون اجازه پزشک به سراغ مصرف دارو بروید.
بهترین قرص برای تنبلی تخمدان
بعد از آنکه پزشک علائم شما را بررسی کرد و به تشخیص قطعی بیماری رسید، به منظور تنظیم دوره های پریود، کاهش آندروژن، القای تخمک گذاری و … قرص های مخصوصی را برای شما تجویز می کند. قرص های مختلفی بدین منظور وجود دارند که قطعا انتخاب بهترین آن ها، بر اساس شرایط فرد می باشد. در ادامه به مهم ترین آن ها اشاره می کنیم:
- متفورمین
- کلومیفن
- دوفاستون
- مدروکسی
- ال دی
- لتروزول
- گنادوتروپین
- اسپیرونولاکتون
لازم به ذکر است خانم هایی که سطح آندروژن در آن ها افزایش پیدا کرده است باید از داروهای ضد این هورمون استفاده کنند تا مشکلاتی مانند پرمویی، طاسی با الگوی مردانه، آکنه و … در آن ها بهبود پیدا کند. اگر میزان آندورژن خیلی بالا باشد منجر به نازایی فرد شده اما بعد از مصرف دارو، تخمک گذاری تحریک شده و باعث باروری فرد می شود.
اغلب پزشکان و متخصصین توصیه می کنند افرادی که دچار تنبلی تخمدان هستند باید وزن خود را کنترل کنند در صورتی درمان قطعی، اضافه وزن آن ها باعث عود کردن بیماری نشود. علاوه بر آن کاهش استرس و ورزش کردن باعث از بین رفتن علائم این بیماری خواهد شد.
فرق تنبلی تخمدان خفیف و شدید
منظور از شدید یا خفیف بودن تنبلی در تخمدان، شدت یا ضعف علائم است. همان طور که اشاره کردیم این علائم در دوران بلوغ و با نخستین پریودها خود را نشان می دهند و علائم بسیار متنوع هستند. همچنین امکان تغییر آن ها در طول سالیان متمادی وجود دارد. این علائم شامل طاسی با الگوی مردانه، رویش موی بدن، مشکلات ناباروری، پریود نامنظم، نازک شدن موی سر می باشد. در ادامه به سایر علائم تنبلی تخمدان خفیف تا شدید اشاره می کنیم:
- دردهای شدید پریودی
- اضافه وزن
- آکنه صورت
- چرب شدن پوست صورت
- مشکلات خواب
- نوسانات خلقی ( اضطراب و افسردگی)
- دیابت
- آندروژن بالا
- اختلالات تغذیه ای
سریع ترین درمان تنبلی تخمدان
قطعا سریع ترین درمان برای تخمدان پلی کیستیک، مصرف داروها و قرص هایی است که توسط پزشک تجویز می شود. اما اگر شما دچار اضافه وزن هستید و یا الگوی تغذیه ای نادرستی دارید صرفا مصرف قرص نمی تواند باعث بهبود شما شود. بلکه کاهش وزن، مصرف ویتامین ها و اصلاح سبک زندگی کمک زیادی در درمان می کند. قبلا راجع به قرص هایی که برای این بیماری تجویز می شود صحبت کردیم که مصرف آن ها بعد از تجویز پزشک شرایط شما را بهتر خواهد کرد و ممکن است تا مرز درمان قطعی بروید.
درمان تنبلی تخمدان در خانه
اگر جزو افرادی هستید که عارضه تخمدان پلی کیستیک مبتلا هستند و می خواهند که این بیماری را خانه درمان کنند باید به چند نکته بسیار مهم توجه داشته باشید:
- رژیم غذایی مناسب
- ورزش و حرکات فیزیکی
- کاهش مصرف کربوهیدرات های ناسالم
اغلب پزشکان متخصص معتقد هستند که درمان قطعی این بیماری به سختی انجام می شود و صرفا می توان آن را کنترل کرد و بهبود داد. اما قطعا سبک زندگی شما که شامل تغذیه سالم و ورزش می شود تاثیر چشمگیری در درمان دارد. به طور مثال با مصرف کربوهیدرات های ناسالم را کاهش دهید، مقاومت در برابر انسولین کاهش پیدا می کند و سلامتی جسمی را به همراه خواهد داشت. معمولا خانم هایی که به تخمدان پلی کیستیک مبتلا می شوند احساس ناامیدی دارند و روحیه خود را از دست می دهند. اما قطعا توجه به موارد فوق می تواند در درمان تنبلی تخمدان در خانه موثر باشند.
برای تنبلی تخمدان چه بخوریم؟
- غذاهای ضد التهاب: تخمدان پلی کیستیک نوعی التهاب خفیف محسوب می شود. به همین دلیل مصرف غذاهای ضدالتهابی مانند گوجه فرنگی، روغن زیتون، سبزیجات دارای برگ، ماهی های چرب، پیاز قرمز و آجیل درختی کمک زیادی به بهبود بیماری می کند.
- صبحانه: متاسفانه بسیاری از افراد خوردن صبحانه را جدی نمی گیرند. در حالی که صبحانه یکی از مهم ترین وعده های غذایی است که کمک زیادی به تنظیم هورمون های بدن می کند. جالب است بدانید که مصرف شام سبک نیز تاثیر زیادی در تنظیم هورمون های بدن و کاهش وزن دارد.
- چربی سالم: منظور از چربی های سالم امگا 3 ، روغن زیتون، آووکادو، دانه های بدون نمک و آجیل می باشد.
- افزایش پروتئین: علاوه بر کاهش مصرف کربوهیدرات باید اشاره ای به اهمیت افزایش مصرف پروتئین ها داشته باشیم. این موارد کمک می کند تا انسولین در بدن تنظیم شود و عوارض تنبلی تخمدان به حداقل برسد.
- غذاهای ارگانیک و طبیعی: یکی از مواردی که باعث تغییر سبک زندگی و تغذیه شده مصرف فست فود و غذاهای آماده است. بهتر است به سراغ غذاهای سالم و طبیعی بروید تا نه تنها از بروز بیماری تخمدان پلی کیستیک جلوگیری کنید بلکه در صورت ابتلا، علائم آن را کاهش دهید.
کلام آخر !
اضافه وزن یکی از موضوعاتی است که تحقیقات زیادی روی آن انجام شده و نشان می دهد که عامل بسیاری از بیماری ها در خانم ها و آقایان است. این مساله در وخیم تر شدن علائم تخمدان پلی کیستیک نیز خود را نشان داده و خانم هایی که وزن زیادی دارند علاوه بر بهم ریختن هورمون های بدن، شاهد افزایش چربی خون، بالا رفتن سطح قند خون و … خواهند بود. قطعا پیروی از یک رژیم غذایی سالم سلامتی شما را تضمین می کند و از بروز بسیاری از بیماری های زنانه جلوگیری خواهد کرد.
در نظر داشته باشید که بهراد رویش رویان با تولید محصولات باروری مثل پایپل بیوپسی یا کتتر iui در راستای کمک به زوجین کشور میکوشد.