ناباروری ایدیوپاتیک چیست؟

گاهی در برخی از زوج ها با توجه به قاعدگی منظم زن، نرمال بودن آزمایش های هورمونی، هیسترو سالپنگوگرافی طبیعی و طبیعی و نرمال بودن آنالیز مایع منی مرد و آزمایش ها اما بارداری صورت نمی گیرد و ناباروری ایدیوپاتیک تشخیص داده می شود. شاید برای شما هم این سؤال پیش بیاید که ناباروری ایدیوپاتیک چیست؟ ناباوری بدون علت یکی از رایج ترین موارد است، و تقریباً برای یک زوج از هر چهار زوج مشکل ناباروری بدون علت تشخیص داده می شود. با این حال در سال های اخیر درمان و تشخیص اختلالات ناباروری، پیشرفت های چشمگیری داشته است. در این مقاله به بررسی ناباروری بدون علت و راهکارهایی برای درمان پرداخته ایم. برای کسب اطلاعات مفید درمورد ناباروری ایدیوپاتیک تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.

منظور از ناباروری ایدیوپاتیک مردان و زنان چیست؟

در سراسر جهان 30درصد از زوج های نابارور به باردار نشدن بدون علت مشخص یا ایدیوپاتیک مبتلا می شوند. ناباروری به علت ناشناخته، به عدم دلیل واضح برای ناباروری زوجین و عدم توانایی زنان در باردار شدن، بعد از ارزیابی های اولیه گفته می شود. ناتوانی ما در یافتن علت ناباروری زوجین به معنای عدم وجود اختلال نیست و باید آزمایش ها و تحقیقات بیشتری در مورد سایر علل احتمالی ناباروری مانند اختلال عملکرد تخمدان و بیضه، کیفیت اسپرم و تخمک، نقص حمل و نقل در لوله های فالوپ، پذیرش آندومتر، عدم لانه گزینی و آندومتریوز انجام شود. درمورد ناباروری ایدیوپاتیک در مردان ممکن است نتایج مایع منی مرد غیر طبیعی باشد اما علت آن مشخص نباشد. ناباروری ایدیوپاتیک زنان زمانی رخ می دهد که زن به طور منظم یا به طور طبیعی تخمک گذاری نکند، اما علت اینکه چرا تخمک گذاری به درستی انجام نمی شود، مشخص نیست. در ادامه به انواع مختلفی از ناباروری غیر قابل توضیح پرداخته ایم:

بیماری زمینه ای تشخیص داده نشده

برخی از افراد ممکن است بیماری‌های زمینه‌ای تشخیص داده نشده در اندام های دیگر بدن داشته باشند. چگونگی اثر گذاری برخی از بیماری های کوچک بر باروری هنوز مشخص نشده است اما تحقیقات در این زمینه ادامه دارد. مانند بیماری گوارشی سلیاک درمان نشده که ممکن است در برخی موارد دلیل ناباروری غیر قابل توضیح باشد.

بررسی ها نشان داده است که بیماری سلیاک در زنان با ناباروری غیرقابل توضیح 6 برابر بیشتر از عموم زنان است. زنان مبتلا به ناباروری به احتمال زیاد به بیماری سلیاک مبتلا هستند.

آندومتریوز خفیف

آندومتریوز شدید مشکلاتی در بارداری بوجود می‌آورد که حتی بدون لاپاراسکوپی قابل تشخیص است. کیست های آندومتر در تخمک گذاری تداخل ایجاد می کنند و حتی موجب انسداد لوله رحمی می شوند. آندومتریوز خفیف ممکن است در تخمک گذاری یا عبور واضح تخمک تداخل ایجاد نکندو هیچ چیز واضحی وجود نداشته باشد اما ممکن است در موجب ناباروری بدون علت شود. البته متخصصان درمورد آندومریوز می تواند باعث ناباروری شود، توافق ندارند.

تأثیر محیط واژن و اسپرم بر ناباروری ایدیوپاتیک

برای آنکه بارداری رخ دهد، پس از انزال، اسپرم باید از مایع منی خارج شود و به مخاط دهانه رحم راه یابد. سپس باید از واژن به دهانه رحم و در نهایت به درون رحم حرکت کند. اما گاهی در این مسیر ممکن است اختلالاتی وجود داشته باشد. گاهی ممکن است در مخاط رحم یا حتی منی آنتی بادی هایی وجود داشته باشد که سبب حمله به اسپرم می شود و یا مخاط غلیظ باشد که موجب می شود اسپرم نتواند از واژن و دهانه رحم عبور کند و به تخمک برسد که نحوه تشخیص این اختلال مشخص نیست. این موارد موجب ناباروری بدون علت می شود.

کیفیت تخمک و ناباروری بدون علت

برای تعیین تخمک گذاری آزمایشاتی وجود دارد اما با هیچ آزمایشی نمی توان کیفیت آن را تشخیص داد. به دلیل افزایش سن، یک بیماری زمینه ای پزشکی یا علت های ناشناخته ممکن است تخمک های بی کیفیت ایجاد شوند. کیفیت پایین تخمک ها در زمان IVF مشخص می شود. پس از بازیابی تخمک، تخمک‌ها زیر میکروسکوپ بررسی می شوند.

کیفیت پایین اسپرم و نازایی بدون علت

کیفیت اسپرم مانند شکل غیرطبیعی و تعداد و تحرک آن با آزمایش و آنالیز مایع منی قابل تشخیص است. اما اسپرم ممکن است کیفیت پایین تری داشته باشد و یا ممکن است به علت مشکلات دیگری موجب نازایی بدون علت شود.

این اختلالات با افزایش سن در مردان افزایش می یابد. کیفیت پایین اسپرم در طی درمان IVF قابل تشخیص است. اگر اسپرم سالم نتواند تخمک سالم را بارور کند ممکن است مشکل از کیفیت تخمک یا اسپرم باشد.

آندومتر

یک زوج ممکن است دارای محیط واژن و دهانه رحم سالم، تخمک‌های سالم و اسپرم سالم باشند، اما جنین سالم حاصل از آن‌ها نمی تواند به آندومتر وارد شود. نقض فاز لوتئال نیز بدلیل مشکلات احتمالی آندومتر است که می تواند علت ناباروری غیرقابل توضیح باشد. آستر رحم که جنین به آن می چسبد و رشد می‌کند در این اختلال ضخیم نمی شود و برای بارور شدن تخمک آمادگی نخواهد داشت و تخمک بارور شده در رحم نمی تواند باقی بماند.

عوامل ناشناخته

علت ناباروری ناشناخته ممکن است برخی از عوامل ناشناخته باشد که موجب ناباروری غیر قابل توضیح باشد.

آزمایش هایی که نازایی بدون علت را نقض می کنند:

تشخیص ناباروری بدون علت یک تشخیص بحث برانگیز است که تنها با ارزیابی کامل زن و مرد قابل تشخیص است. آزمایشاتی که برای تشخیص علت ناباروری زن و مرد باید انجام داد عبارت است از:

• با هیستروسکوپی بررسی شود که هیچ مسئله ی جدی در باروری رحم وجود ندارد.
• بررسی تخمک گذاری منظم تخمدان ها
• توسط HSG بررسی شود که لوله های رحمی بیمار باز و سالم باشد.
• با آزمایش خون و یا تعداد فولیکول های آنترال، ذخایر تخمدان بررسی شود.
• مایع منی مرد از نظر تعداد، حرکت و شکل اسپرم ارزیابی شود.

قبل از ارزیابی موارد بالا تشخیص ناباروری با علت ناشناخته زود و عجولانه می باشد. در برخی مواقع باید برای تشخیص آندومتریوز لاپاراسکوپی انجام داد. آندومتریوز را با آزمایش خون و یا سونوگرافی نمی توان تشخیص داد و به دلیل خطرات جراحی لاپاراسکوپی تا زمانی که چرخه های قاعدگی دردناک وجود نداشته باشد، لاپاراسکوپی تجویز نمی شود.

راهکارهایی برای درمان ناباروری ایدیوپاتیک

خوشبختانه با پیشرفت علم حتی اگر زوجی دچار نازایی بدون علت باشند، راه های درمانی برای بارداری موفق وجود دارد. چند شاخص را برای درمان ناباروری بدون علت باید درنظر گرفت. مدت زمان اقدام به درمان، سن، مدت نازایی، خطرات و هزینه شاخص‌هایی است که باید در انتخاب برنامه درمان ناباروری به آن توجه کرد.

مدیریت زمان انتظار

میزان احتمال بارداری بدون درمان در زوجین مبتلا به ناباروری بدون علت، بیشتر از افرادی است که برای ناباروری‌شان علت مشخصی وجود دارد. میزان احتمال بارداری در زوج‌های مبتلا به نازایی بدون علت در طی سال اول 15-13 درصد است. این میزان در سال دوم 35 درصد بیشتر است. میزان احتمال بارداری در زوج‌های جوان‌تر که مشکل ناباروری بدون علت دارند در طی سه سال رابطه جنسی محافظت نشده و بدون درمان کمکی 80 درصد است. زمانی که شانس بارداری خود به خود برای این زوج ها بسیار بالا است، بهترین برنامه در قدم اول مدیریت انتظار است و نیازی به درمان ناباروری نیست. بهترین زمان برای رابطه جنسی محافظت نشده، زمان تخمک گذاری است، پس در زمان مدیریت انتظار بهتر است خانم‌ها از زمان تخمک‌گذاری خود اطلاع داشته باشند.

روش های کمک باروری

اگر زوج های نابارور بدون علت در مدت طولانی مدیریت انتظار باردار نشدند، القای تخمک گذاری توسط داروهای کلومیفن و لتروزول و چرخه لقاح بدون تحریک تخمدان بر این زوج ها اثر گذار نیست. روش های کمک باروری مانندIVF بهترین درمان برای زوج های مبتلا به ناباروری بدون علت است. در ادامه با انواع روش های کمک بارداری آشنا می شویم:

تلقیح داخل رحمی(IUI)

 این روش یکی از مناسب ترین روش ها برای زوج هایی است که به ناباروری بدون علت مبتلا هستند. تقریباً 30 درصد از زوج ها با این روش موفق به بارداری شدند. در این روش اسپرم های با کیفیت در زمان تخمک گذاری جمع آوری و شسته می شود و با استفاده از کاتتر وارد رحم می شود. با استفاده از داروهای باروری در IUI می توان شانس بارداری را افزایش داد البته باید بدانید در این روش احتمال دو یا چندقلو زایی بسیار زیاد است.

لقاح آزمایشگاهیIVF

بعد از IUI یکی از روش های درمان ناباروری بدون علت لقاح آزمایشگاهی یا IVF است. در این روش تعداد و کیفیت تخمک ها با دارو زیاد می شود. اسپرم های با کیفیت و شسته شده، به تخمک وارد می شود و لقاح در آزمایشگاه انجام می شود. تخمک های بارور شده تقسیم می شوند و سلول بیشتری بوجود می آید، پس از تشکیل جنین، آن را به رحم انتقال می‌دهند.

در واقع در زوج ها با ناباروری بدون علت عدم لقاح بسیار رایج است از این رو به این زوج ها تزریق اسپرم به تخمک توصیه می شود. این روش به نام تزریق اسپرم سیتوپلاسمی ICSI شناخته می شود.

تخمک و اسپرم اهدایی

در صورت ناموفق بودن روش های کمک باروری که در بالا گفتیم، ممکن است در درمان ناباروری اسپرم و تخمک اهدایی مؤثر باشد. بارداری با تخمک اهدایی با روش کمک باروری ICSI و IVF صورت می گیرد.

بهراد رویش رویان

در این مقاله ناباروری ایدیوپاتیک را به طور کامل توضیح دادیم و راه های درمان این اختلال را بیان کردیم. با توجه به پیشرفت در علم و تجهیزات پزشکی بیشتر ناباروری ها قابل درمان هستند. روش های کمک بارداری مانند آی یو آی و آی وی اف بهترین روش برای درمان ناباروری بدون علت هستند. در این روش ها به یکسری لوازم و تجهیزات با کیفیت پزشکی مانند کاتتر، پایپل بیوپسی، پانکچر و… نیاز است.

شرکت بهراد رویش رویان تجهیزات پزشکی مصرفی در حوزه ناباروری مانند کاتتر انتقال جنین، نیدل پانکچر، کاتترIUI و… را در بالاترین کیفیت تولید می کند. شما می توانید از طریق شماره های درج شده در سایت با مشاوران بهراد رویش رویان تماس بگیرید.