پولیپ رحمی یکی از رایج ترین بیماری های زنانه محسوب می شود و نوعی توده کوچک و گوشتی است که در نقاط پوششی رحم ایجاد می شود. هنوز دلیل مشخصی برای بروز این عارضه کشف نشده اما قطعا عدم درمان آن می تواند مشکلات جسمانی زیادی را در زنان ایجاد کند. در این مطلب تلاش کرده ایم تا جوانب مختلف این بیماری از جمله علائم، درمان و عمل پولیپ رحمی را مورد بررسی قرار دهیم و به بسیاری از سوالاتی که در این زمینه مطرح می شوند پاسخی جامع و کاملی ارائه دهیم.
پولیپ رحمی در زنان
پولیپ رحمی به عنوان یک توده کوچک و گوشتی شناخته می شود که در نقاط پوششی رحم ایجاد می شود. خوشبختانه اغلب پولیپ هایی که در این ناحیه ایجاد می شوند غیرسرطانی هستند و با درمان های مقطعی از جمله دارودرمانی کاملا برطرف می شوند. اگر جزو آن دسته از خانم هایی هستید که شاهد خون ریزی های غیرطبیعی در واژن می باشید توصیه می کنیم در اولین فرصت به یک متخصص زنان مراجعه کنید. زیرا مهم ترین علامت پولیپ رحمی خون ریزی های غیرطبیعی است.
معمولا تعداد پولیپ هایی که در رحم به وجود می آیند بیشتر از یک عدد هستند و قطر آن ها نیز کمتر از سانتی متر است. در حالت عادی پولیپ ها به دیواره رحم چسبیده اند اما گاهی اوقات شاهد هستیم که آن ها از دیواره جدا شده و به سمت ناحیه واژن هدایت می شوند. در این شرایط عارضه مقداری خطرناک می شود و در صورتی که در درمان آن کوتاهی کنید شرایط نامناسبی برای شما ایجاد خواهد شد.
پولیپ رحمی و بارداری
سوال مهمی که در ذهن اغلب خوانندگان این مطلب وجود دارد این است که آیا پولیپ رحمی مانعی برای بارداری محسوب می شود؟ اگر سایز پولیپ خیلی کوچک باشد این احتمال وجود دارد که خود به خود از بین برود. اما پولیپ های بزرگ که علائمی مانند خون ریزی دارند باید مورد درمان قرار بگیرند. به طور کلی وجود پولیپ مانعی برای بارداری نیست اما اگر شما جزو زنان نابارور هستید و می خواهید از روش هایی مانند IVF باردار شوید بهتر است ابتدا پولیپ را درمان کنید تا نتیجه بهتری حاصل شود.
اغلب پزشکان متخصص به پولیپ های کوچک کاری ندارند. زیرا معتقدند که تاثیری بر باروری نخواهد گذاشت. برخی از پولیپ ها به قدری کوچک هستند که بیمار و پزشک هر دو متوجه آن نمی شوند و به مرور زمان نیز از بین می روند. اما بهتر است که در مواجهه با پولیپ رحمی و تصمیم گیری برای درمان آن به پرونده پزشکی بیمار مراجعه شود و بهترین روش درمان بر اساس سابقه او انجام شود.
علائم پولیپ سرطانی رحم
تاکنون عامل اصلی در تشکیل پولیپ های رحمی کشف نشده است. اما تحقیقاتی که در این زمینه انجام شده نشان می دهد که عوامل هورمونی نقش مهمی در بروز آن دارند. پولیپ در زنان جوان کمتر دیده می شود اما زنانی که به سن یائسگی نزدیک می شوند ممکن است با این عارضه مواجه شوند. در اغلب مواقع شاهد هستیم که پولیپ ها خوش خیم و غیرسرطانی هستند و به ندرت ممکن است که بدخیم شوند. علائم پولیپ سرطانی بدخیم همانند خوش خیم است و می توان به خونریزی های غیرعادی واژن اشاره کرد. به همین دلیل بهتر است در مواجهه با این علامت به پزشک مراجعه کنید تا نمونه برداری انجام شود.
- تجربه درد مشابه با دوره قاعدگی ( خارج از زمان قاعدگی)
- لکه بینی یا خون ریزی غیرطبیعی در فواصل میان قاعدگی
- خون ریزی در زنان یائسه
- قاعدگی های بی نظم و مکرر
- قاعدگی های بسیار دردناک و افزایش درد در سایر نقاط بدن
عوامل تاثیرگذار در سرطانی شدن پولیپ رحم
احتمال سرطانی شدن پولیپ رحم بسیار کم است و زنانی که قبل از سن یائسگی قرار دارند به 1 الی 2 درصد می رسد. اما این احتمال در زنانی که سن یائسگی را پشت سر گذاشته اند 5 الی 6 درصد است. با وجود ناچیز بودن احتمال، بهتر است که این عارضه را جدی بگیرید و درمان آن را آغاز کنید. توجه داشته باشید که عوامل زیر نقش مهمی سرطانی شدن پولیپ رحم دارند:
- هورمون تراپی
- مصرف داروهایی مانند تاموکسیفن
- چاقی بیش از حد
- ابتلا به دیابت و فشار خون بالا
- تنبلی تخمدان
- بلوغ زودرس و آغاز قاعدگی در سن پایین
- به تاخیر افتادن یائسگی
- سابقه خانوادگی در ابتلا به سرطان رحم
- سابقه ابتلا به سرطان تخمدان، سینه یا روده بزرگ در فرد
درمان پولیپ رحمی
اگر سایز پولیپ خیلی کوچک باشد معمولا با روش های خانگی و طب سنتی برطرف می شود. اما فراموش نکنید که استفاده از این روش ها باید با اجازه پزشک باشد. هنگامی که سایز پولیپ بزرگ باشد قطعا باید از روش های پزشکی برای درمان آن استفاده کرد. این روش ها شامل دارو درمانی، کورتاژ، عمل جراحی و … می باشند.
- کورتاژ : در این روش یک ابزار فلزی و بلند وارد رحم می شود. در انتهای این ابزار یک حلقه وجود دارد که به کمک آن دیواره داخلی رحم خراش داده می شود و پولیپ را از آن جدا می کند. پزشکان در روش کورتاژ از هیستروسکوپ به منظور دیدن داخل رحم قبل و بعد از عمل استفاده می کنند. هیستروسکوپ یک لوله نازک و انعطاف پذیر است.
- دارو درمانی: از آنجایی که عدم تعادل هورمون ها در بدن عاملی برای ایجاد پولیپ می باشد پزشکان اقدام به تجویز داروهای هورمونی می کنند تا به بیمار کمک کنند که هورمون های بدن او تنظیم و متعادل شوند. این روش کمک می کند تا اندازه پولیپ ها کوچک شوند. این روش کوتاه مدت است و معمولا علائم پولیپ بعد از قطع دارو مجددا برمی گردند. پس بهتر است دارودرمانی در کنار سایر روش ها مورد استفاده قرار بگیرد. یکی از قرص هایی که توسط پزشکان تجویز می شود LD است.
- عمل جراحی: اگر روش های فوق جواب نداد باید به سراغ عمل جراحی رفت. افرادی که بعد از یائسگی دچار پولیپ رحمی می شوند و یا در سنین جوانی دچار خون ریزی های طبیعی می شوند به نحوی که بر روی باروری آن ها تاثیر منفی بگذارد باید از عمل جراحی استفاده کنند.
لازم به ذکر است بهراد رویش رویان با تولید محصولات پزشکی مانند کاتتر انتقال جنین، یا پایپل بیوپسی سعی در حل این مشکل نموده است.
آیا پولیپ رحم با دارو برطرف می شود؟
همان طور که اشاره کردیم سایز و تعداد پولیپ ها و همچنین علائم این عارضه، نقش مهمی در روش درمانی دارد. اما اگر پولیپ ها کوچک باشند می توان با تجویز دارو توسط پزشک اقدام به رفع آن ها کرد. لازم به ذکر است که سبک زندگی سالم از جمله رژیم غذایی سرشار از سبزیجات، میوه، لبنیات کم چرب و … می تواند باعث رفع این عارضه شود. بهتر است برای داشتن یک رژیم غذایی سالم با پزشک مشورت کنید.
قرص برای پولیپ رحم
قبلا ذکر شد که درمان دارویی جزو درمان های موقتی و کوتاه مدت درنظر گرفته می شود و تنها قادر است علائم پولیپ رحمی را کاهش دهد. البته این موضوع در خصوص افرادی صدق می کند که سایز پولیپ آن ها بزرگ است. اگر پولیپ کوچک باشد در اغلب مواقع دارو درمانی گزینه مناسبی محسوب می شود. بدین منظور پزشکان اقدام به تجویز داروهای آگونیست، پروژستین ها و داروهای تنظیم کننده هورمون می روند. اکیدا توصیه می کنیم این داروها را به طور خودسرانه مصرف نکنید و حتما از یک متخصص زنان کمک بگیرید. مصرف خودسرانه دارو می تواند وضعیت شما را وخیم تر کند.
آیا پولیپ رحم خطرناک است؟
قطعا خیر! زیرا پولیپ جزو عارضه های خوش خیم محسوب می شود. اما نمی توان از موارد نادری که در این حوزه مشاهده می کنیم نیز چشم پوشی کنیم. زیرا همان طور که قبلا اشاره کردیم در برخی از موارد شاهد سرطانی شدن این عارضه هستیم و نیاز به عمل جراحی وجود دارد. اگر شما بعد از سن یائسگی قرار دارید و خون ریزی های غیرطبیعی از واژن دارید قطعا پولیپ برای شما خطرناک خواهد بود و باید برای تشخیص سایز پولیپ رحمی، خوش خیم یا بدخیم بودن آن به پزشک حاذق مراجعه کنید.
عوارض بعد از برداشتن پولیپ رحم
- خونریزی: میزان خونریزی بسیار کم است و خود به خود متوقف می شود. اگر مدت زمان خونریزی طولانی شد ممکن است به مراقبت های پزشکی نیازمند شوید.
- عفونت: زمانی عفونت ایجاد می شود که پزشک شما اقدامات احتیاطی از جمله استریل کردن ابزارها را انجام نداده باشد. همچنین دستورالعمل های لازم بعد از عمل جراحی را ارائه نکرده باشد. علائم عفونت شامل ترشحات غیرطبیعی، درد زیاد و تب می باشد.
- درد: دردی که بعد از عمل پولیپ رحمی تجربه می کنید طبیعی و موقتی است. با مصرف داروهای ضد درد، شاهد کنترل آن خواهیم بود. اگر درد بیش از حد زیاد بود به نحوی که با دارو کنترل نشد باید به پزشک مراجعه کرد.
- سوراخ شدن رحم: اگر پزشک حاذق نباشد و کار با ابزارهای مخصوص را بلد نباشد ممکن است با سوراخ شدگی رحم مواجه شوید. در این شرایط باید جراحی ترمیمی انجام دهید. برای جلوگیری از این عارضه بهتر است پزشکان باتجربه را انتخاب کنید.
علت خونریزی بعد از عمل پولیپ رحم
خونریزی بعد از عمل پولیپ امری طبیعی است. زیرا بخشی از بافت رحم برداشته شده و نیاز به بازسازی دارد. معمولا میزان خونریزی خیلی شدید نیست و بعد از مدت کوتاهی برطرف می شود. اگر مدت زمان آن ادامه پیدا کرد و یا حجم خونریزی زیاد بود باید با پزشک معالج خود مشورت کنید.
نتیجه گیری!
در این مطلب به طور کامل و جامع به عارضه ای به نام پولیپ رحمی اشاره کردیم و به روش های درمانی و عوارض احتمالی آن پرداختیم. به طور کلی خانم ها بیشتر از آقایان دچار عارضه های این چنینی می شوند و در بسیاری از مواقع جای نگرانی نیست. اما بهتر است که پیگیری های لازم در این خصوص انجام شود تا عارضه پیشرفت نکند. به عنوان کلام آخر باید توصیه کنیم که در انتخاب پزشک معالج دقت زیادی به خرج دهید. گاهی اوقات عارضه ناچیز است اما به دلیل عدم تخصص و مهارت پزشک در درمان، شاهد وخیم شدن اوضاع خواهیم بود.