گاهی اوقات بسیاری از زوجین به دلایل مختلف تمایلی به فرزندآوری نداشته و نیاز دارند تا از روش های جلوگیری موثر استفاده کنند. وازکتومی، یک روش ساده و در عین حال بسیار تاثیرگذار برای عقیم سازی مردان، به عنوان یک راه حل طولانی مدت ضد بارداری برای زوج هایی که به دنبال کنترل بارداری دائمی هستند، محبوبیت پیدا کرده است. در این مقاله، ما به جزئیات وازکتومی، بررسی روش و موارد پیرامون آن خواهیم پرداخت.
با وازکتومی بیشتر آشنا شویم
وازکتومی چیست؟ عمل عقیم سازی مردان یک روش جراحی است که برای جلوگیری از بارداری به صورت دائمی برای مردان طراحی شده است. در این روش مجرای دفران که اسپرم را از بیضه ها به مجرای ادرار منتقل می کند، برش خورده و یا مسدود میگردد. با ایجاد اختلال در این مسیر، اسپرم نمی تواند در حین انزال با مایع منی مخلوط شود و به طور موثری فرد را عقیم می کند.
این روش معمولا تحت بی حسی موضعی به صورت سرپایی انجام می شود. جراح یک برش کوچک در کیسه بیضه ایجاد می کند تا به مجرای دفران دسترسی پیدا کند. بسته به تکنیک مورد استفاده، مجرای دفران یا بریده و یا با استفاده از گیره یا کوتریزاسیون مسدود می شود.
این روش ها از رسیدن اسپرم به مایع منی که در حین مقاربت انزال می شود جلوگیری می کند. سپس برش با بخیه یا چسب بسته می شود و معمولا بیمار اجازه دارد تا مدت کوتاهی پس از عمل به خانه بازگردد. وازکتومی یک روش بسیار موثر پیشگیری از بارداری با میزان موفقیت بیش از 99٪ در نظر گرفته می شود.
با این حال، توجه به این نکته مهم است که اگرچه این روش از انتشار اسپرم جلوگیری می کند، اما بلافاصله فرد را عقیم نمی کند. اسپرم هنوز می تواند در دستگاه تناسلی فرد بعد از وازکتومی باقی بماند و چندین هفته طول می کشد تا اسپرم های باقی مانده از لوله ها کاملا پاک شوند. در نتیجه، برای رابطه بعد از وازکتومی تا زمانی که آزمایش بعدی عدم وجود اسپرم زنده را تایید کند، باید از شکل های جایگزین کنترل بارداری استفاده شود.
وازکتومی موقت چیست؟
بستن لوله مردان می تواند برگشتپذیر باشد که به آن وازکتومی موقت گفته می شود. این روش برای بازگرداندن باروری به مردی طراحی شده است که قبلا تحت عمل وازکتومی قرار گرفته است. در طی این روش، جراح انتهای بریده شده یا مسدود شده مجرای دفران را دوباره به هم متصل می کند و به اسپرم اجازه می دهد تا دوباره از بیضه ها به مایع منی برود. این امر مسیری را برای رسیدن اسپرم به انزال و لقاح بالقوه تخمک در حین مقاربت باز می کند.
موفقیت یک روش وازکتومی بستگی به عواملی مانند زمان پس از وازکتومی اولیه، نوع تکنیک اصلی وازکتومی و سلامت کلی و آناتومی بیمار دارد. اگر وازکتومی اصلی با استفاده از تکنیک هایی انجام شود که بخش های بیشتری از مجرای دفران را دست نخورده باقی بگذارد، میزان موفقیت بیشتر می شود.
توجه به این نکته مهم است که وازکتومی موقت اغلب می تواند باروری را تحت تاثیر قرار دهد اما ممکن است عدم حاملگی را تضمین نکند، زیرا سایر عوامل موثر بر باروری، چه در مرد و چه در زن، نیز نقش دارند.
قبل از انجام وازکتومی موقت، افراد باید با یک متخصص اورولوژی یا متخصص تولید مثل مشورت کنند تا در مورد گزینه ها، انتظارات و خطرات احتمالی خود آگاهی پیدا کنند. این روش معمولا تحت بیحسی موضعی یا بیهوشی انجام می شود و ممکن است شامل یک برش کوچک در کیسه بیضه برای دسترسی به مجرای دفران باشد. زمان بهبودی متفاوت است، اما بیشتر مردان می توانند در عرض چند هفته به فعالیت های عادی بازگردند.
آیا وازکتومی برای زنان هم وجود دارد؟
وازکتومی زنان نیز وجود دارد که شبیه روش مردان عمل کرده و به آن توبکتومی می گویند. توبکتومی که همچنین به عنوان عقیم سازی زنان یا بستن لوله ها شناخته می شود، یک روش جراحی است که برای جلوگیری دائمی از بارداری طراحی شده است. این روش پیشگیری از بارداری شامل بستن یا برداشتن بخشی از لوله های فالوپ است که مسئول حمل تخمک از تخمدان ها به رحم هستند. البته روش های پیشرفته ای برای درمان بانوان وجود دارد که محصولات مناسبی مانند کاتتر iui برای آن طعبیه شده است.
با ایجاد اختلال در مسیر بین تخمدان ها و رحم، این روش از لقاح تخمک توسط اسپرم جلوگیری می کند و به طور موثر زن را عقیم می کند. توبکتومی یک روش ایمن و موثر برای تنظیم خانواده در نظر گرفته می شود و به زنان وسیله ای مطمئن برای کنترل انتخاب های باروری خود ارائه می دهد.
روش توبکتومی معمولا تحت بیهوشی عمومی انجام می شود، اگرچه برخی از روش ها امکان بی حسی موضعی را فراهم می کنند. برشهای کوچکی در نزدیکی ناف ایجاد می شود و به لوله های فالوپ مستقیما یا از طریق لاپاراسکوپ، یک لوله نازک و انعطافپذیر با دوربین متصل به آن دسترسی پیدا می کنند. روش های مختلفی برای بستن لوله ها استفاده می شود، از جمله بریدن و بستن لوله ها، آب بندی آن ها با حرارت (کوتریزاسیون)، یا استفاده از گیره ها یا حلقه های کوچک برای مسدود کردن آن ها.
توبکتومی مزایای متعددی را ارائه می دهد که آن را به انتخابی محبوب برای زنانی که به دنبال یک روش دائمی پیشگیری از بارداری هستند تبدیل می کند. اولا ، نیاز به پایبندی روزانه یا ویزیت های مکرر پزشکی را که اغلب با سایر روش های پیشگیری از بارداری مانند قرص یا تزریق همراه است، از بین می برد. علاوه بر این پس از انجام این روش، شانس بارداری ناخواسته به شدت کاهش می یابد و آرامش ذهنی طولانی مدتی را فراهم می کند.
این روش در لذت جنسی، تعادل هورمونی یا چرخه قاعدگی تداخلی ایجاد نمی کند و آن را به یک نوع محتاطانه و با حداقل اختلال در پیشگیری از بارداری تبدیل میکند. علاوه بر این، توبکتومی در برخی موارد برگشت پذیر است، اگرچه میزان موفقیت جراحی های برگشتی متفاوت است و با گذشت زمان کاهش می یابد.
عوارض وازکتومی چیست؟
در حالی که وازکتومی یک روش ایمن و موثر برای جلوگیری از بارداری در نظر گرفته می شود، مانند هر روش پزشکی، وازکتومی دارای خطرات و عوارض بالقوه خاصی است که افراد باید قبل از تصمیم گیری برای انجام این روش از آن آگاه باشند. به همین دلیل در اینجا عوارض وازکتومی را بررسی می کنیم.
عوارض وازکتومی فوری بعد از عمل
بلافاصله پس از عمل وازکتومی، برخی از افراد ممکن است درد خفیف تا متوسط، تورم و کبودی در ناحیه کیسه بیضه را تجربه کنند. این معمولا با مسکن های بدون نسخه، کمپرس یخ و استراحت مدیریت می شود.
احتمال عفونت پایین است اما ممکن است که به صورت تب، افزایش درد یا ترشح ظاهر شود. پیروی از دستورالعمل های مراقبت پس از عمل و گزارش هر گونه علائم مربوطه به ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی بسیار مهم است.
عوارض تاخیری وازکتومی
موفقیت درازمدت وازکتومی منوط به بسته شدن یا انسداد کامل مجرای دفران است در برخی موارد لوله هایی است که اسپرم را از بیضه ها به مجرای ادرار می برند. در برخی موارد، مجرای دفران ممکن است به مرور زمان دوباره به هم متصل شود یا مجددا کانالیزه شود که منجر به شکست روش های پیشگیری از بارداری می شود.
این رخداد به عنوان “کانالیزاسیون مجدد” شناخته می شود و ممکن است منجر به بارداری ناخواسته شود. برای به حداقل رساندن این خطر، توصیه می شود تا زمانی که تجزیه و تحلیل آزمایش اسپرم بعدی عدم وجود اسپرم در انزال را تایید کند، از یک روش جایگزین پیشگیری از بارداری استفاده کنید.
1- درد مزمن عمل وازکتومی
درد مزمن در ناحیه کیسه بیضه، که به عنوان “سندرم درد پس از وازکتومی” شناخته می شود، یک عارضه نادر است که می تواند ماه ها یا حتی سال ها پس از عمل رخ دهد. علت دقیق این درد همیشه مشخص نیست، اما ممکن است به آسیب عصبی، التهاب یا احتقان در دستگاه تناسلی نسبت داده شود. درد مزمن می تواند به طور قابل توجهی بر کیفیت زندگی فرد تأثیر بگذارد و ممکن است نیاز به ارزیابی و مدیریت پزشکی بیشتری داشته باشد.
2- گرانولوم
گرانولوم یک توده کوچک است که وقتی اسپرم پس از برش یا مهر و موم شدن مجرای دفران به بافت اطراف نشت می کند، تشکیل می شود. گرانولوم ها عموما خوش خیم هستند اما می توانند باعث ناراحتی یا درد شوند. در برخی موارد، ممکن است به مراقبت های پزشکی مانند تخلیه یا برداشتن نیاز داشته باشند.
3- هماتوم
در حین یا بعد از عمل، ممکن است خونریزی در ناحیه کیسه بیضه رخ دهد که منجر به تشکیل هماتوم می شود که مجموعه ای از خون در خارج از رگ های خونی است. هماتوم می تواند باعث تورم، درد و ناراحتی شود. در حالی که هماتوم های کوچک اغلب خود به خود برطرف می شوند، هماتوم های بزرگتر ممکن است نیاز به مداخله پزشکی داشته باشند.
4- عفونت بر اثر وازکتومی
اگرچه عفونت های پس از وازکتومی نادر است، اما ممکن است رخ دهد. علائم عفونت ممکن است شامل افزایش درد، قرمزی، تورم یا ترشح از محل برش باشد. عفونت ها معمولا به آنتی بیوتیک ها پاسخ خوبی می دهند، اما موارد شدید ممکن است به مراقبت های پزشکی اضافی نیاز داشته باشد.
5- اثرات روانی وازکتومی چیست؟
برخی از مردان ممکن است پس از انجام وازکتومی اثرات روانی را تجربه کنند، به خصوص اگر بعداً از تصمیم خود پشیمان شوند. برای افراد بسیار مهم است که قبل از اقدام به عمل، احساسات و اهداف خود را با پزشک خود به طور کامل در میان بگذارند. مشاوره و حمایت می تواند برای کسانی که با عواقب عاطفی پس از عقیم سازی دست و پنجه نرم می کنند مفید باشد.
6- خطرات جراحی وازکتومی
وازکتومی به طور کلی یک روش سرپایی ایمن در نظر گرفته می شود. با این حال، مانند هر جراحی دیگری، خطرات ذاتی مرتبط با بیهوشی، خونریزی و آسیب به ساختارهای اطراف وجود دارد. این خطرات با انتخاب یک پزشک با تجربه و واجد شرایط به حداقل می رسد.
آیا وازکتومی رایگان است؟
در سال های قبل از دهه 90 وازکتومی رایگان و به صورت دلبخواه انجام می شد. اما از سال 92 به بعد به دلیل سیاست های افزایش جمعیت، وازکتومی تنها به صورت موجه برای بعضی از افراد و با پرداخت هزینه انجام می شود. هزینه عمل وازکتومی مردان به عواملی بستگی دارد که در این قسمت به آن ها اشاره می کنیم. با این حال بهتر است بدانید که وازکتومی موقت یا برگشت وازکتومی رایگان بوده و بدون هزینه انجام می شود.
- موقعیت جغرافیایی: هزینه اقدامات پزشکی می تواند به طور قابل توجهی از منطقه ای به منطقه دیگر متفاوت باشد. مناطق شهری یا مکان هایی که هزینه زندگی بالاتری دارند معمولا هزینه های پزشکی بالاتری از جمله هزینه وازکتومی دارند.
- نوع روش : وازکتومی را می توان از طریق تکنیک های مختلفی مانند روش های سنتی برش یا بدون اسکالپل انجام داد. وازکتومی بدون اسکالپل به دلیل داشتن مهارت های تخصصی مورد نیاز، کمی گران تر است.
- پوشش بیمه ای: در برخی موارد، طرح های بیمه درمانی ممکن است تمام یا بخشی از هزینه وازکتومی را پوشش دهد. این می تواند به طور قابل توجهی هزینه های خارج از جیب بیمار را کاهش دهد. برای درک جزئیات پوشش، بهتر است از قبل با ارائه دهنده بیمه تماس بگیرید.
- مراقبت و بهبودی بعد از عمل وازکتومی: مراقبت های بعد از عمل، داروها و هزینه های مربوط به بهبودی نیز می تواند بر هزینه کلی تأثیر بگذارد. این شامل هرگونه داروی ضد درد، تغییر پانسمان یا قرار ملاقات های بعدی مورد نیاز در طول فرآیند بهبودی میشود.
- خدمات اضافی عمل وازکتومی: هزینه پیشنهادی وازکتومی ممکن است شامل خدمات اضافی مانند هزینه های مشاوره، قرار ملاقات های بعدی، بیهوشی و مراقبت های بعد از عمل باشد یا نباشد. این مهم است که مشخص شود چه چیزی در برآورد هزینه اولیه گنجانده شده است.
سخن پایانی
وازکتومی به عنوان یک گزینه پیشگیری از بارداری دائمی ایمن و مؤثر برای مردانی که به دنبال روشی قابل اعتماد هستند در نظر گرفته می شود. این راه با یک روش ساده و حداقل زمان بهبودی، یک راه حل طولانی مدت بدون تأثیر بر عملکرد جنسی یا تولید هورمون ارائه می دهد. مزایای وازکتومی در میزان موفقیت بالا و مقرون به صرفه بودن در مقایسه با سایر روش های پیشگیری از بارداری است. با این حال قبل از این کار باید با پزشک مشورت کرد و این عمل را به صورت ایمن انجام داد. امیدوارم در این مقاله به سوال مهم وازکتومی چیست پاسخ داده باشیم.