عمل کیست تخمدان و نازایی

یکی از شایع ترین بیماری زنان و دختران، کیست تخمدان است. در هر سنی ممکن است کیست تخمدان ایجاد شود و معمولا بدون دارو رفع می شود و تأثیری بر نازایی ندارد. اما در برخی افراد کیست های تخمدان رشد می کنند و ممکن است بترکد که در این صورت این کیست ها خطرناک هستند و ترکیدن آن ها دردناک است. سؤالی که در ذهن پیش می آید این است. « کدام کیست باعث نازایی می شود؟». برای پاسخ به این سؤال در این مقاله با ما همراه باشید. در این مقاله رابطه کیست تخمدان و نازایی را توضیح می دهیم.

آیا کیست تخمدان باعث نازایی می شود؟

اغلب کیست های تخمدان تأثیری بر روی باروری ندارند. اما گاهی برخی از کیست ها اختلالاتی ایجاد می کنند و موجب اختلال در روند باروری می شوند. از جمله اختلالاتی که ایجاد می کنند عبارتند از:

• نامنظمی پریودی و اختلال در زمان شروع سیکل قاعدگی
• در صورت وجود کیست آندومتریوز شانس بارداری کاهش می یابد.
• پیچ خوردگی تخمدان به علت بزرگی کیست

چه نوع کیستی باعث ناباروری می‌شود؟

کیست‌های تخمدان انواع مختلفی دارند که برخی از آن ها در باروری اختلال ایجاد می کنند و مانع از بارداری می شوند و برخی از آنها خطرناک نیستند و اثری بر باروری ندارند. در این بخش انواع کیست ها و راه های تشخیص آن را معرفی کرده ایم.

کدام کیست ها مانع از حاملگی می شوند؟

1.کیست آندومتریوز

کیست آندومتریوز یا کیست شکلاتی، کیستی است که در آن بافت طبیعی رحم در خارج از رحم رشد می کند این کیست بسیار دردناک است. رشد بیش از حد این بافت موجب انسداد لوله های فالوپ شده و بافت پوشاننده لگن و تخمدان ها را درگیر می کند و با ایجاد چسبندگی شدید و جلوگیری از لقاح تخمک و اسپرم در بارداری اختلال ایجاد می کند.

راه های تشخیص کیست آندومتریوز عبارت است از:

معاینه ی فیزیکی: در معاینه فیزکی پزشک نقاطی از لگن را که محل تشکیل کیست در اندام های تولید مثل یا زخم های پشت رحم است را به صورت دستی لمس می کند.

سونوگرافی: از دیگر راه های تشخیص سونوگرافی است. در سونوگرافی وسیله ای به نام مبدل بر روی شکم فشار داده می شود و یا وارد واژن می شود( سونوگرافی ترانس واژینال) و از طریق امواج صوتی با فرکانس بالا تصاویر داخل بدن، ثبت می شود.

ام آر آی: در این آزمایش با استفاده از یک میدان مغناطیسی و امواج رادیویی تصاویری دقیق از اندام ها و بافت های داخلی بدن ثبت می شود و اطلاعات دقیقی در مورد محل و اندازه کیست های آندومتر به جراح ارائه می دهد.

لاپاراسکوپی: یکی دیگر از روش های تشخیص کست آندومتریوز، لاپاراسکوپی است. در طی این روش بیمار بیهوش می شود و جراح برش های کوچی اطراف ناف ایجاد می کند. لوله لاپاراسکوپ از این برش ها وارد بدن می شود و تمام نواحی داخل شکم را دقیق بررسی می کند. جراح توسط لاپاراسکوپی درمورد محل، وسعت و اندازه کاشت های سلولی آندومتر اطلاعات دقیق بدست می آورد. همچنین جراح می تواند در حین لاپاراسکوپی ضایعات آندومتریوز را به طور کامل از بین ببرد، همچنین ممکن است نمونه برداری از بافت(بیوپسی) را برای آزمایش آسیب شناسی انجام دهد.

2.سندروم تخمدان پلی کیستیک

در کسانی که مبتلا به سندروم تخمدان پلی کیستیک هستند، کیست های کوچک زیادی در تخمدان تشکیل می شوند و منجر به نامنظم شدن قاعدگی وافزایش سطح برخی هورمون ها مانند انسولین می شوند. افزایش انسولین موجب افزایش تولید آندروژن می شود و بنابراین در تخمک گذاری اختلال ایجاد می کند. این کیست ها در برخی از زنان مشکلات ناباروری ایجاد می کنند.

تخمدان پلی کیستیک را می توان از علائمی همچون پریودهای نامنظم، مشاهده نمای فولیکولی و پر از کیست تخمدان ها از طریق سونوگرافی و افزایش موی زائد بدن تشخیص داد. کیست های پلی کیستیک را می توان با تغییر سبک زندگی و دارو درمانی معالجه کرد.

کدام کیست بر بارداری تأثیری ندارد؟

رایج ترین کیست تخمدان، کیست فانکشنال است. این کیست ها در زمان تخمک گذاری و یا پس از آن ایجاد می شوند. کیست های فانکشنال اغلب بدون درمان از بین می روند.کیست های عملکردی، تخمک بالغ را نگه می دارند و بعد از آزاد شدن تخمک از بین می روند اما اگر تخمک آزاد نشود یا کیست بعد از آزاد کردن تخمک بسته شود، در اثر تجمع مایع متورم می شود. کیست های فانکشنال بر باروری اثر نمی گذارند.

تأخیر در قاعدگی، درد ناحیه تحتانی شکم، خونریزی در زمان های غیر پریودی و درد بعد از رابطه جنسی از علائم کیست های فانکشنال است.

کیست آدنوم

از بافت تخمدان تومور خوش خیمی به نام کیست آدنوم تشکیل می شود. این کیست با یک مایع از مخاط پر می شود. کیست های آدنوم ممکن است بسیار بزرگ شوند و تا قطر 7 سانتی متر یا بیشتر رشد کنند. این کیست ها به درمان نیاز دارند و ممکن است باعث ایجاد اختلال در فعالیت تخمک گذاری و یا باعث پیچ خوردگی تخمدان شوند و بر باروری اثر منفی بگذارند.

این کیست ها معمولا هورمونی هستند و با داروهای تنظیم کننده هورمون و یا داروهای ضد بارداری درمان می شوند. اما اگر این کیست ها بزرگ شوند و یا باعث پبچ خوردگی تخمدان شوند باید با جراحی درمان شوند.

راه های تشخیص کیست آدنوم همانند راه های تشخیص آندومتریوز از طریق معاینه فیزیکی لگن، سونوگرافی، ام آر آی و لاپاراسکوپی است.

این کیست ها از سطح تخمدان به وجود می آیند و در بارداری اثر نمی گذارد.

سوالات متداول برای عمل کیست تخمدان و نازایی:

برخی از سوالاتی که در مورد کیست تخمدان و اثرات آن بر نازایی و ناباروری می‌شود را بررسی می کنیم:

آیا عمل کیست تخمدان باعث نازایی می شود؟

گاهی درمان کیست با جراحی بر باروری اثر منفی می گذارد. برداشتن کیست با جراحی ممکن است به بافت باقی مانده تخمدان صدمه بزند میزان تخمک ها را کاهش دهد. زنان همه تخمک هایشان را از بدو تولد در بدن خود به همراه دارند و در طول زندگی تخمک جدیدی ایجاد نمی کنند و اگر تخمک از بین برود دیگر تخمک بوجود نمی آید. برخی از زنان تخمک خود را قبل از انجام عمل کیست فریز می کنند.

چگونه با وجود کیست تخمدان باردار شویم؟

خانم هایی که به کیست تخمدان مبتلا هستند قبل از اقدام به بارداری باید تحت نظر پزشک باشند. و بوسیله ی سونوگرافی واژینال رحم و تخمدان ها سایز و ماهیت کیست بررسی شود. اگر کیست ها ساده  باشند و سایز آن کوچکتر از 3 تا 4 سانتی متر باشد معمولا در یک فرصت 1 تا 2 ماهه و مصرف LD کیست از بین می رود.  بعد از آن بیمار می تواند اقدام به بارداری کند.

در صورتی که بیمار به طور ناخواسته با داشتن کیست باردار شود معمولا در دوران بارداری مشکلی ایجاد نمی شود. اما گاهی به دلیل پیچیدگی تخمدان و پارگی کیست ممکن است موجب عمل اورژانسی شود. در این مواقع که بیمار با وجود کیست باردار می شود، توصیه می کنیم که از فعالیت های بدنی سنگین و ضربه زدن به شکم و لگن خودداری کند. به طور کلی بهتر است ابتدا کیست ها برطرف شود و بعد اقدام به بارداری کند.

خوردن چه چیزی باعث کیست تخمدان می شود؟

برخی از مواد غذایی احتمال ابتلا به کیست را افزایش می دهند و باعث تشدید علائم می شوند. برخی از این مواد غذایی عبارتند از:

چربی ترانس: چربی های ترانس در غذاهای فست فود، فرآوری شده و سرخ شده وجود دارد. مصرف بالای غذاهای حاوی چربی ترانس برای کیست مضر است. مصرف بالای غذاهایی مانند سیب زمینی سرخ شده، مارگارین و گوشت قرمز منجر ایجاد کیست می شود.

شکر تصفیه شده: شکر تصفیه شده یکی از مضرترین مواد غذایی برای سلامتی است. شکر تصفیه شده باعث برهم خوردن تعادل هورمون ها می شود و موجب تشکیل کیست تخمدان و یا تشدید علائم آن می شود. برای سلامت تخمدان ها توصیه می شود از مصرف شیرینی، کلوچه، کیک و شکلات خودداری کنید.

گلوتن : گلوتن یکی دیگر از مواد غذایی مضر برای تخمدان ها است. گلوتن در غلات و گندم وجود دارد. مصرف گلوتن باعث تشدید درد کیست تخمدان می شود. آرد، گندم، رشته، ماکارونی مواد غذایی هستند که حاوی گلوتن هستند. توصیه می شود مصرف این مواد غذایی را حذف کنید.

کافئین و الکل : مصرف نوشیدنی های حاوی کافئین به طور منظم موجب تشدید علائم کیست تخمدان و تشکیل کیست های جدید می شود. بهتر است از مصرف نوشابه گازدار و آب میوه های طبیعی خودداری کنید. همچنین مصرف الکل در عملکرد طبیعی هورمون ها اختلال ایجاد کرده و باعث تحریک تخمدان ها می شود.

فودمپ ها: به گروهی از کربوهیدرات ها که شامل بسیاری از سبزیجات، غلات ها، میوه ها، حبوبات و مواد فرآورده های لبنی، فود مپ می گویند. کاهش این مواد غذایی بر رفع کیست مؤثر است.

بارداری با کیست تخمدان به روش کمک باروری IVF

برای کسانی که مبتلا به کیست آندومتریوز هستند توصیه می شود از روش آی وی اف برای بارداری اقدام کنند.

ممکن است این کیست ها با گذر زمان رشد کنند و به دستگاه تولیدمثل زن آسیب برساند. در تکنیک آی وی اف می توان با وجود عدم تخمک گذاری ناشی از کیست تخمدان، با تحریک تخمدان بوسیله ی دارو، تعدادی تخمک برداشت می کنند تا لقاح در آزمایشگاه با اسپرم شسته شده صورت بگیرد.

بهراد رویش رویان

در این مقاله به طور کامل انواع کیست و ارتباط آن با ناباروری را توضیح داده ایم. در این مطلب دریافتیم که معمولا کیست ها بر باروری اثر ندارد. همچنین برای جلوگیری از تشکیل کیست بهتر است سبک زندگی و رژیم غذایی را تغییر دهیم. شرکت بهراد رویش رویان تجهیزات پزشکی مصرفی در حوزه ناباروری مانند کاتتر انتقال جنین، نیدل پانکچر، کاتترIUI و… را در بالاترین کیفیت تولید می کند. شما می توانید از طریق شماره های درج شده در سایت با مشاوران بهراد رویش رویان تماس بگیرید.